Ο Μπαγλαμάς: Γιατί Τόσο Μικρός;

 

Καλώς ορίσατε στην πρώτη ανάρτηση σε αυτό το ιστολόγιο (ή αλλιώς "blog"(μπλόγκ)) Όπως λέει και ο τίτλος της, το κύριο υλικό της ιστοσελίδας αυτής θα αναφέρεται στην ελληνική ιστορία, πολιτιστική κληρονομιά και φύση. Στην πρώτη λοιπόν ανάρτηση θα αναφερθώ στο μπαγλαμαδάκι, ένα πολυαγαπημένο ελληνικό μουσικό όργανο, μαζί με την ιστορική του αξία.

Ο Μπαγλαμάς σαν Όργανο

Ο μπαγλαμάς είναι ένα νυκτό έγχορδο μουσικό όργανο (δηλαδή έχει χορδές οι οποίες παράγουν ήχο όταν χτυπούνται με μια πέννα) το οποίο ανήκει στην κατηγορία των λαουτοειδών (πράγμα φανερό από το σχημα "αχλαδιού" που έχει). Έχει διπλές χορδές οι οποίες παίζονται σαν μια , με κούρδισμα ΡΕ-λα-ρε. 

Η Ιστορία του Μπαγλαμά 

Ο μπαγλαμάς έχει εμφανίστηκε για πρώτη φορά κατά την Τουρκοκρατία, η οποία όπως είναι φανερό αντί να εξαλείψει την ελληνική παράδοση την συντήρησε όπως το κεχριμπάρι συντηρεί ένα αρχαίο έντομο • αν και εγκλωβισμένο, το έντομο ακόμη κρατάει όλα τα χαρακτηριστικά του μετά από τόσα εκατομμύρια χρόνια. Έτσι λοιπόν, πολλά παραδοσιακά όργανα είχαν βυζαντινές και αρχαιότερες ρίζες, μαζί και ο μπαγλαμάς, ο οποίος ήταν εμπνευσμένος από την Πανδούρα.

https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Byzantine_Pandore.gif#mw-jump-to-license

Η λέξη μπαγλαμάς σε αντίθεση με τη προέλευση του οργάνου δεν είναι ελληνική αλλά Τουρκική. Η λέξη από την οποία προήλθε είναι η λέξη "bağlamak", δηλαδή "δεμένος, σφιγμένος" και αυτό διότι ο μπαγλαμάς αρχικά αντί να έχει σιδερένια τάστα* είχε σφιγμένα σημάδια πάνω του όπως αλλά λαουτοειδές της Μέσης Ανατολής.

*Τα Τάστα είναι μικρά σημάδια τα οποία τοποθετούνται πάνω στο μάνικο ενός ενγχορδου (Μάνικο είναι το μέρος του οργάνου στο οποίο οι χορδές πατιούνται με σκοπό να παράγουν συγκεκριμένες νότες) με σκοπό το διαχωρισμό των νοτών που σχηματίζονται σε διάφορες τοποθεσίες του.

Ο μπαγλαμάς, σε αντίθεση με τους "συγγενείς" του (Το Μπουζούκι και Τον Τζούρα) είναι αρκετά μικροσκοπικός, πολλές φορές ίσα με το μάνικο ενός μπουζουκιού.

Ένας Μπαγλαμάς κάτω από ένα τετράχορδο μπουζούκι 

Ο λόγος για τον οποίο ο μπαγλαμάς είναι τόσο μικρός έχει να κάνει πολύ με την εποχή στην οποία δημιουργήθηκε• Βλέπετε, κατά τη Τουρκοκρατία, η λαϊκή μουσική (που κυρίως έμοιαζε με τη βυζαντινή μουσική αλλά αργότερα εξελίχθηκε στο αγαπημένο μας ρεμπέτικο) ήταν απαγορευμένη, αφότου οι εισβολείς είχαν σκοπό να εξαλείψουν τον πολιτισμό μας. Βέβαιος, όργανα όπως ο τζουράς και ο ταμπουράς ήταν πολύ μεγάλα και εμφανείς για να μπορεί να τα κρύψει κάποιος γρήγορα και αποτελεσματικά, οπότε ο μπαγλαμάς δημιουργήθηκε μικρός και εύκολοκρυφτος. Άλλος ένας λόγος για το μέγεθος του μπαγλαμά είναι ότι χρησιμοποιούταν ως ένας μικρός τζουράς από τους φυλακισμένους Έλληνες, οι οποίοι τον κατασκεύαζαν με φτωχικά υλικά.

Εύχομαι να ευχαριστηθήκατε την πρώτη αυτή ανάρτηση, και αν σας άρεσε μην ξεχάσετε να αφήσετε ένα σχόλιο ή να εγγραφείτε στο ιστολόγιο! Θα ανεβάζω συχνά νέα άρθρα, το επόμενο θα έχει θέμα την φύση. Άντε Τσάο!